Bình chữa cháy bọt (Foam)

Hầu hết mọi người nếu như không tìm hiểu nhiều về phòng cháy chữa cháy sẽ chỉ biết đến hai loại bình chữa cháy phổ biến như bình chữa cháy dạng bột và bình chữa cháy khí CO2, nhưng bên cạnh đó cũng có một số loại bình chữa cháy khác nữa tuy không phổ biến nhưng cũng được cấp phép lưu hành, bình chữa cháy bọt Foam cũng là một trong số đó. Hãy cùng Mesenco tìm hiểu thêm về loại bình chữa cháy này nhé.

Bọt Foam chữa cháy là gì?

Bình bọt Foam chữa cháy là một loại bình chữa cháy đang được lưu hành trên thị trường chứa chất chữa cháy bên trong là bọt chữa cháy được tạo ra từ hỗn hợp của nước, bọt cô đặc và không khí trong điều kiện tiêu chuẩn.

Hiện nay trên thị trường đang có hai loại bình bọt foam chữa cháy:

• Bình chữa cháy Foam AFFF khi phun ra môi trường sẽ tạo ra một màng sương bao phủ quanh chất cháy, trong bọt có chứa Hydrocarbon.
• Bình chữa cháy Foam ARC khi phun ra môi trường sẽ tạo ra một màng nhầy bao phủ gốc cháy và không thể hoà tan.

Cấu tạo của bình chữa cháy bọt

Cấu tạo của bình bọt Foam chữa cháy về cơ bản cũng tương tự như các loại bình chữa cháy khác như đều được cấu thành từ phần thân vỏ bình, van, vòi phun, cò bóp, ống dẫn, cụ thể như sau:

Nếu xét về phần bên ngoài bình Foam chữa cháy

Phần thân bên ngoài của bình được làm từ thép nguyên khối với thiết kế hình trụ chịu được áp lực cao và được sơn phủ bên ngoài lớp sơn màu đỏ để giúp dễ dàng nhận biết. 

Bên cạnh đó trên thân bình cũng có nhãn ghi đầy đủ thông tin đặc điểm, hình ảnh minh hoạ khi sử dụng, cách bảo quản,… của bình được dán lên.

Trên phần đầu miệng bình có thêm cụm van, van khóa, đồng hồ đo áp lực, ống dẫn, cò bóp và vòi phun.

Bên trong của bình chữa cháy bọt Foam

Phần cấu tạo bên ngoài của bình bọt Foam chữa cháy cũng tương tự như các bình chữa cháy khác nhưng sự khác biệt lớn giữa các loại bình chữa cháy chính là chất chữa cháy ở bên trong bình. Thông thường bên trong bình chữa cháy bọt Foam sẽ có chất bọt chữa cháy, khí đẩy và kèm thêm ống dẫn nối thẳng đến cụm van trên miệng bình.

Bên trong bình Foam chữa cháy sẽ có bọt foam

Bọt chữa cháy được sử dụng bên trong các bình bọt foam chữa cháy có thể là bọt Foam AFFF (khi phun ra môi trường sẽ tạo ra một màng sương bao phủ quanh chất cháy, trong bọt có chứa Hydrocarbon.), bọt Foam ARC (khi phun ra môi trường sẽ tạo ra một màng nhầy bao phủ gốc cháy và không thể hoà tan).,…

Nguyên lý chữa cháy của bình bọt Foam

Bốn yếu tố cần và đủ để một đám cháy có thể bắt đầu và tiếp tục tồn tại chính là nhiệt, nhiên liệu, tác nhân oxi hoá (phổ biến nhất chính là khí oxi) và có thêm phản ứng hoá học giữa 3 yếu tố quyết định bên trên. Sự cố có cháy, hoả hoạn có thể được dập tắt và ngăn chặn khi loại bỏ 1 trong 4 yếu tố này. 

Chất bọt foam chữa cháy trong bình chữa chữa cháy được tạo thành từ hỗn hợp nước, bọt cô đặc và không khí, khi được trộn với tỷ lệ chính xác thì hỗn hợp sẽ cho ra những lớp bọt hoặc màng nhầy tương ứng….và đều có khả năng bao phủ trên toàn bộ bề mặt chất cháy và tách chúng khỏi không khí (có chứa oxi) và lửa. Khi tiếp xúc bao phủ lên vật cháy, chất bọt chữa cháy bên trong còn có tác dụng làm mát, hạ nhiệt…. Với nguyên lý hoạt động rõ ràng và độ bao phủ cao của chất bọt chữa cháy cũng giúp bình bọt foam chữa cháy dần tạo dựng được chỗ đứng trên thị trường và trở thành lựa chọn cho các đám cháy và nguồn cháy có gốc cháy từ chất lỏng.

Tác dụng chữa cháy của bọt foam chữa cháy

Bọt foam chữa cháy phát huy khả năng chữa và dập cháy thông qua ba cơ chế  hoạt động chính bao gồm tác dụng cách ly, tác dụng làm lạnh và tác dụng làm loãng.

1.Tác dụng cách ly

Khi bọt chữa cháy bên trong bình chữa cháy được phun ra sẽ bao phủ trên bề mặt chất cháy một lớp màng như sương mỏng hoặc một lớp nhầy (tuỳ vào chất bọt bên trong bình) với độ dày nhất định để cách lý gốc cháy, chất cháy với khí oxi, ngăn chặn lửa lan rộng và thoát ra ngoài, phá vỡ kết cấu của đám cháy.

2.Tác dụng làm lạnh

Do bản thân chất bọt chữa cháy bên trong bình bọt foam chữa cháy được kết hợp từ nước, chất bọt cô đặc và không khí nên khi phun ra bên ngoài, nước có thể được tách ra từ bong bóng bọt foam. Nước sẽ có tác dụng làm lạnh vùng cháy và chất cháy, giúp đám cháy dần được dập tắt.

3.Tác dụng làm loãng

Ngoài tác dụng cách ly và tác dụng làm lạnh, chất bọt chữa cháy còn có tác dụng làm loãng. Khi chất bọt chữa cháy được phun lên bề mặt chất cháy, dưới tác dụng của nhiệt độ cao toả ra từ gốc cháy, nước sẽ được tách ra từ hỗn hợp bọt, hoá hơi, trộn lẫn vào khí nóng, khí cháy vừa thoát ra. Do đó, nồng độ của các thành phần sẽ bị loãng và giảm dần.

Sử dụng bình chữa cháy bọt Foam cho đám cháy nào?

Mỗi loại bình chữa cháy được thiết kế và sản xuất đều có khả năng chữa cháy ổn định, tuy nhiên, các nhà sản xuất cũng đã có những định hình riêng về chức năng chính của từng loại bình chữa cháy, vậy ở bài viết này, hãy cùng Mesenco đi tìm hiểu thêm về bình bọt foam chữa cháy thường được sử dụng cho đám cháy nào?

1. Bình chữa cháy bọt Foam được sử dụng để dập tắt các đám cháy nào?

Tuy các loại bình chữa cháy được sản xuất có thể sử dụng trong các hoàn cảnh và môi trường đa dạng nhưng nếu để xét về điều kiện để phát huy được tối đa được tác dụng thì mỗi bình cũng được thiết kế để phù hợp nhất với một số loại đám cháy cụ thể.

• Các đám cháy loại A (đám cháy xuất phát từ các chất rắn dễ cháy như gỗ, vải, giấy…. 
• Các đám cháy loại B (đám cháy xuất phát từ các chất lỏng như xăng, dầu, sơn…. 
• Nếu như loại bình chữa cháy đã được kiểm tra độ dẫn điện và được khuyến nghị có thể sử dụng cho các đám cháy xuất phát từ thiết bị điện, điện tử thì mới có thể được sử dụng (Không phải bình bọt foam chữa cháy nào cũng có thể sử dụng cho các đám cháy xuất phát từ điện).

2. Không sử dụng bình bọt Foam chữa cháy cho

Bên cạnh những đám cháy có thể sử dụng bình bọt foam chữa cháy thì cũng một số đám cháy không nên sử dụng loại bình chữa cháy này.

• Các đám cháy loại E (cháy liên quan đến các hoạt động bếp núc như dầu, mỡ,…. 
• Các đám cháy loại C (đám cháy xuất phát từ các đám cháy từ khí dễ cháy, như khí metan và butan.

Ưu & Nhược điểm của bình chữa cháy Foam

Đi sâu hơn nữa chúng ta cũng cần phân tích thêm các ưu nhược điểm của bình bọt foam chữa cháy để có thể sử dụng chúng một cách an toàn và cho ra hiệu quả cao nhất.

1. Ưu điểm

Do thành phần bên trong chất bột chữa cháy bao gồm nước, bọt cô đặc và không khí – những thành phần này đều không độc hại nên an toàn với người sử dụng.

Ngoài ra trọng lượng của bình bọt foam chữa cháy cũng nhẹ hơn so với các bình chữa cháy nước. 

Bình bọt foam chữa cháy cũng được thiết kế để ngăn chặn đám cháy lan rộng và hạn chế nguy cơ đám cháy có thể bùng phát trở lại.

Trong nhiều trường hợp nếu vô tình sử dụng bình chữa cháy bọt foam cho các đám cháy xuất phát từ các thiết bị điện, điện tử…có thể sẽ vẫn an toàn nhưng điều này không được khuyến khích, do vẫn có trường hợp không may xảy ra nếu chất bọt foam chữa cháy trong bình chưa được kiểm định vượt qua bài kiểm tra dẫn điện.

2. Nhược điểm 

Do bên trong bọt foam chữa cháy có thành phần nước nên có thể làm hư hỏng các thiết bị điện, điện tử, gây chập điện….. Sử dụng loại bình chữa cháy này nếu không cẩn thận có thể gây nguy hiểm trong trường hợp lửa bếp, lửa từ bếp gas dễ cháy.

Hướng dẫn sử dụng bình bọt Foam chữa cháy

Để có thể đảm bảo đạt được hiệu quả tốt nhất trong các trường hợp phát sinh sự cố bất ngờ thì nên nắm được các nguyên tắc chung trong việc sử dụng bình chữa cháy dạng bọt foam, chúng cũng tương tự như các loại bình chữa cháy khác trên thị trường:

• Biết cách mở chốt khoá của bình chữa cháy nhanh và đảm bảo.
• Nắm được vị trí đứng và khoảng cách vừa để đảm bảo an toàn của người sử dụng với đám cháy, lại vừa đảm bảo hiệu quả chữa cháy.
• Gọi ngay số khẩn cấp 114 – số trực 24/24 của lực lượng phòng cháy chữa cháy.
• Cố gắng di tản người và tài sản (nếu có thể) đến khu vực an toàn.

Đối với đám cháy có chất lỏng dễ cháy

Với những đám cháy do chất lỏng dễ cháy gây ra thì bình chữa cháy dạng bọt foam được sử dụng như sau:

• Khi đã ổn định vị trí, thực hiện các thao tác mở van, bóp cò và phun bọt nhẹ nhàng qua lại xung quanh trên đầu đám cháy. 
• Tuyệt đối không được hướng vòi phun mạnh trực tiếp vào giữa đám cháy vì chúng có thể bắn ra và lan rộng đám cháy dẫn đến mất kiểm soát.

Chất rắn gây cháy

Đối với đám cháy xuất phát từ các chất rắn thì cố gắng phun trực tiếp vào gốc cháy để dập nhanh.

Cháy, chập điện

Tuy một số bình chữa cháy bọt foam có thể sử dụng trong các đám cháy loại này nhưng lại không được khuyến khích. Nếu có thể hãy ngắt nguồn điện tổng và chọn vị trí đứng phù hợp trước khi phun bọt vào gốc cháy.

Cơ sở nào nên dùng bình chữa cháy dạng bọt Foam?

Bình bọt foam chữa cháy không chỉ được sử dụng trong các hộ gia đình quy mô nhỏ mà còn là trang thiết bị không thể thiếu tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ, khu dân cư với quy mô lớn, nơi khách lữ hành lưu trú, nhà hàng, khu chế xuất, trường học, bệnh viện….đều là những nơi nên trang bị đầy đủ thêm cả bình chữa cháy bọt foam bên cạnh những loại bình chữa cháy khác để có thể đảm bảo an toàn cũng như giảm thiểu tổn thất có thể phát sinh xuống mức thấp nhất.

Dung tích bình chữa cháy dạng bọt Foam

Để hướng tới phục vụ được hầu hết các nhu cầu của quý khách hàng, các nhà sản xuất cũng đã thiết kế và xuất ra các loại bình bọt foam chữa cháy với nhiều size khác nhau cho khách hàng có thêm nhiều lựa chọn.

• Bình bọt foam chữa cháy 1 lít và 2 lít 
• Bình bọt foam chữa cháy 3 lít
• Bình bọt foam chữa cháy 9 lít
• Bình bọt chữa cháy 50 lít (size bình dung tích lớn phù hợp để sử dụng tại các khu vực có quy mô rộng lớn như trường học, công xưởng…)
• Ngoài ra còn có các dạng bồn foam chữa cháy size khủng nhưng thường không phổ biến trong cuộc sống hàng ngày.

Trên đây là những thông tin về bình chữa cháy bọt Foam. Mong rằng với những chia sẻ từ Mesenco đã giúp mọi người có cái nhìn tổng quan và chi tiết hơn về loại bình bọt foam chữa cháy này.